ساختمان

عقب نشینی از مسکن ملی به سوی احیای بافت فرسوده؟ – مجله آراد

با گذشت یک سال از اجرای طرح نهضت ملی مسکن در دولت سیزدهم، اظهارنظرهای اخیر برخی از طراحان طرح مسکن یک میلیونی نشان از عقب نشینی آشکار آنها از این طرح دارد.

به گزارش مجله خبری آرادو به نقل از دنیای اقتصاد، بی رغبتی به سکونت در شهرهای جدید باعث شده تا طرح های انبوه مسکن دولت که از اواسط دهه 80 اجرا می شود با کمترین میزان موفقیت از سوی متقاضیان مسکن مواجه شود. اگرچه در دسترس بودن زمین های عمومی در شهرهای جدید در مرکز تمرکز دولت بر مسکن شهرهای جدید قرار دارد، بررسی داده های مربوط به زندگی در این شهرها که اغلب در حومه یک کلان شهر قرار دارند، نشان دهنده بی میلی شهروندان به زندگی در این شهرها است. این شهرها؛ مشکل اینجاست که جمعیت ساکن در شهرهای جدید کمتر از یک پنجم جمعیت آن شهرها است. فاصله زیاد شهر اصلی تا شهرهای جدید از یک سو و نبود امکانات حمل و نقل مناسب که سریع و انبوه باشد باعث شد شهروندان در شهرهای بزرگ مستاجر را انتخاب نکنند و به واحدهای دولتی ساز جدید نقل مکان کنند. شهرها در سال های اخیر؛ مشکلی که یک نماینده مجلس هم تشخیص داد.

عبدالجلال ایری، سخنگوی کمیسیون ساختمان مجلس شورای اسلامی اخیرا گفت: اکثر متقاضیان مسکن طرح نهضت ملی در تهران از تحویل خانه هایشان در شهرهای جدید و فاصله زیاد از تهران ناراضی هستند. مرکز استان تهران بنابراین ابتدا باید به دنبال ساخت و ساز مسکونی در داخل پایتخت باشیم.

ایری نسخه جایگزین توسعه شهرهای جدید را احیای بافت های فرسوده در کلانشهرها دانست و گفت: در حال حاضر تهران نزدیک به 5 هزار هکتار بافت فرسوده دارد که به دلیل وجود زیرساخت های اولیه در این مناطق است. از جمله برق، آب و گاز، امکانات فرهنگی ورزشی، خدماتی، نیروی انتظامی و مراکز درمانی و همچنین وجود زیرساخت های حمل و نقل مناسب در قالب طرح ملی ترافیک، فرصت های بسیار خوبی برای توسعه مسکن محسوب می شود.

تجربه سال های اخیر نشان داده است که ظرفیت مسکن ایجاد شده در شهرهای جدید اطراف پایتخت و سایر کلان شهرها، به جای اینکه با استقبال ضعیف مسکن یا اجاره نشینان ساکن در شهرهای بزرگ مواجه شود، از مهاجرانی که قصد زندگی در شهرهای بزرگ را دارند. شهرها، اما هزینه های استانداردهای زندگی در این شهرها بالا نرفت، آنها دگرگون شدند.

بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد مهم‌ترین نقطه ضعف و به‌طور دقیق‌تر پاشنه آشیل پروژه‌های مسکن عمومی در 15 سال اخیر نبود حمل‌ونقل عمومی مطمئن در این شهرها و ارتباط سریع آن‌ها با شهرهای مادر است. در حال حاضر اکثر پروژه های حمل و نقل از جمله احداث مترو برای اتصال شهرهای جدید به شهر مادر تکمیل نشده است. اهالی شهر جدید پرند سال هاست که منتظر مترو هستند و با وجود وعده های متعدد بعید است امسال این پروژه به بهره برداری برسد.

متروی پردیس هنوز از مرزهای اکتشاف فراتر نرفته است. در حال حاضر تنها مترو هشتگرد در حومه تهران با ظرفیت حمل و نقل محدود فعال است و این یعنی اکثر شهرهای جدید اطراف پایتخت از امکانات حمل و نقل قابل قبولی برخوردار نیستند.

وضعیت نامطلوب کنونی باعث شده حتی مجلس به عنوان یکی از طراحان اصلی پروژه سالانه یک میلیون مسکن دولت که در قالب قانون «جهش تولید مسکن» آن را تصویب و اجرا را به دولت ابلاغ کرده است، متوجه شود. اشتباه آن البته برچسب نهضت ملی مسکن توسط دولت سیزدهم برای این برنامه طراحی شد اما طراح اصلی آن شورای اسلامی بود. این روزها اما سخنگوی کمیسیون ساخت و ساز به عنوان یکی از حاضران در تدوین لایحه قانونی مربوطه به این واقعیت اذعان داشت که ساخت و ساز مسکن در شهرهای جدید برای متقاضیان مسکن اقبال نداشته و گزینه جایگزین می تواند این باشد. نوسازی بافت های فرسوده در قالب نهضت مسکن ملی.

سابقه ایده احیای بافت های فرسوده به اجرای مسکن مهر برمی گردد که در دولت نهم و دهم آغاز شد. در آن زمان، منتقدان این ابرپروژه به دولت وقت هشدار دادند که هزینه تامین زیرساخت‌ها در زمین‌های خام دولتی واقع در حاشیه شهرهای بزرگ بسیار بالاست و دولت می‌تواند به جای دست زدن به چنین پروژه‌های بزرگی، آن را تامین کند. زمینه نوسازی بافت های فرسوده در شهرها اما گوش به زنگ این توصیه های کارشناسی نشد و در نتیجه کارنامه اجرایی پنج دولت متوالی در حوزه انبوه سازی مسکن با اولویت در شهرهای جدید نشان می دهد که نه تنها هدف تامین مسکن ارزان برای پایتخت نشینان محقق نشده است، اما این شهرها در واقع تبدیل به خوابگاه های بزرگ برای گروهی کوچک شده اند و به متقاضیان مسکن تبدیل شده اند که نشان می دهد هدف اولیه از تامین نیازهای مقرون به صرفه بوده است. مسکن نه تنها محقق نشده بلکه این شهرها را به خوابگاه گروه خاصی از نامزدها تبدیل کرده است. از سوی دیگر، متقاضیان مسکن ارزان به جای انتخاب شهرهای جدید برای سکونت و رفع نیازهای سرپناهی خود، به حاشیه نشینی روی آوردند و در واقع به صورت غیررسمی در حومه شهرها خانه ساختند.

به گزارش دنیای اقتصاد، پیشنهاد انتقال نهضت ملی مسکن از سرزمین شهرهای جدید به بافت فرسوده داخل شهرها از سوی طراحان این طرح در قانونگذار مطرح شد. دوم اجرای این پروژه است. با این توصیف، اکنون زمان تغییر جهت و اصلاح پروژه مسکن دولتی فرا رسیده است، اما وزارت متولی این پروژه همچنان در تلاش است تا اراضی دولتی متعلق به نهادها را که بیشتر در خارج از محدوده شهرهای قدیمی واقع شده اند شناسایی کند. و طرحی برای تبدیل بافت های فرسوده به مسکن فاش نکرده است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا